X quang can thiệp là một lĩnh vực y học tiến bộ nhanh chóng, liên quan đến việc sử dụng các thủ thuật xâm lấn tối thiểu để chẩn đoán và điều trị các tình trạng bệnh lý khác nhau. Thuyên tắc mạch là một trong những thủ tục liên quan đến việc sử dụng các chất gây tắc mạch để cản trở hoặc ngăn chặn lưu lượng máu đến một khu vực cụ thể của cơ thể, chẳng hạn như khối u hoặc chứng phình động mạch. Kỹ thuật này đã cách mạng hóa việc điều trị nhiều bệnh và đã trở thành một quy trình tiêu chuẩn trong X quang can thiệp.
Tác nhân gây tắc mạch là những vật liệu được tiêm vào mạch máu để ngăn chặn hoặc làm chậm lưu lượng máu đến một khu vực cụ thể của cơ thể. Việc lựa chọn tác nhân gây tắc mạch phụ thuộc vào bản chất của mạch máu hoặc tổn thương mục tiêu và hiệu quả mong muốn. Có nhiều loại chất gây tắc mạch có sẵn với các đặc tính và cơ chế hoạt động khác nhau, có thể được phân loại thành hai loại: dạng hạt và chất lỏng.
Các tác nhân dạng hạt là các hạt nhỏ được tiêm vào mạch máu và ngăn chặn dòng máu bằng cách làm tắc mạch về mặt vật lý. Những hạt này có thể được làm từ nhiều vật liệu khác nhau như kính hiển vi, hạt polyvinyl Alcohol (PVA) và bọt gelatin. Kính hiển vi là những hạt nhỏ được làm bằng vật liệu tương thích sinh học có thể khác nhau về kích thước và hình dạng. Chúng thường được sử dụng để điều trị khối u gan, u xơ tử cung và ung thư tuyến tiền liệt. Các hạt PVA cũng là những hạt nhỏ có thể được tiêm vào mạch máu để chặn lưu lượng máu đến một khu vực cụ thể. Chúng đặc biệt hữu ích trong điều trị u xơ tử cung, dị dạng động tĩnh mạch và chảy máu do chấn thương. Bọt gelatin là một chất gây tắc mạch tạm thời hơn, được sử dụng để ngăn chặn lưu lượng máu trong các thủ thuật như tắc mạch động mạch tử cung, tắc động mạch gan và tắc mạch động mạch thận.
Chất gây tắc mạch dạng lỏng là những chất được tiêm dưới dạng chất lỏng và đông đặc lại để cản trở dòng máu. Các tác nhân này có thể được làm từ nhiều vật liệu khác nhau như rượu ethylene vinyl (EVOH), cyanoacrylate và Lava. EVOH là một loại polymer tương thích sinh học thường được sử dụng để điều trị dị tật động tĩnh mạch, rò động tĩnh mạch màng cứng và chứng phình động mạch. Cyanoacrylate là một chất giống như keo, polyme hóa khi tiếp xúc với máu. Nó được sử dụng để điều trị dị tật mạch máu, chứng phình động mạch và chảy máu ở đường tiêu hóa. Dung nham là một chất gây tắc mạch dạng lỏng, đông đặc lại khi tiếp xúc với dung môi. Nó được sử dụng để điều trị dị tật động tĩnh mạch, chứng phình động mạch và một số khối u não.
Việc sử dụng các chất gây tắc mạch trong X quang can thiệp có một số ưu điểm. Đầu tiên, đây là một thủ thuật xâm lấn tối thiểu, không cần rạch. Điều này có nghĩa là bệnh nhân có vết sẹo nhỏ hơn, ít đau hơn và thời gian hồi phục ngắn hơn so với các phương pháp phẫu thuật truyền thống. Thứ hai, việc thuyên tắc có thể được thực hiện dưới hình thức gây tê tại chỗ, giúp an toàn hơn cho những bệnh nhân không thể chịu đựng được việc gây mê toàn thân. Thứ ba, thuyên tắc mạch là một thủ thuật chính xác và có mục tiêu, có thể ngăn chặn có chọn lọc lưu lượng máu đến vùng mục tiêu mà không ảnh hưởng đến các mô khỏe mạnh xung quanh. Điều này làm giảm nguy cơ biến chứng và cải thiện kết quả của thủ tục.
Nói chung, các chất gây tắc mạch là một công cụ thiết yếu trong lĩnh vực X quang can thiệp. Họ đã cách mạng hóa việc điều trị nhiều tình trạng y tế bằng cách cung cấp một giải pháp thay thế an toàn và hiệu quả cho các thủ tục phẫu thuật truyền thống. Các chất dạng hạt và chất gây tắc mạch dạng lỏng có các đặc tính và cơ chế hoạt động khác nhau, khiến chúng phù hợp với các tình trạng bệnh lý khác nhau. Tuy nhiên, việc lựa chọn tác nhân gây tắc mạch phụ thuộc vào chuyên môn của bác sĩ X quang can thiệp và nhu cầu cụ thể của bệnh nhân. Thuyên tắc mạch có nhiều ưu điểm so với các thủ tục phẫu thuật truyền thống và có khả năng việc sử dụng nó sẽ tiếp tục tăng trong những năm tới, góp phần cải thiện kết quả của bệnh nhân.