Đột quỵ não, thường được gọi là “đột quỵ”, là một bệnh lý mạch máu não cấp tính do mạch máu não bị vỡ đột ngột gây chảy máu (xuất huyết não) hoặc tắc nghẽn mạch máu khiến máu không chảy vào não gây thiếu máu cục bộ (nhồi máu não), dẫn đến tổn thương mô não, tàn tật và thậm chí đe dọa tính mạng. Đột quỵ có đặc điểm “ngũ cao” là tỷ lệ mắc cao, tỷ lệ tái phát cao, tỷ lệ tàn tật cao, tỷ lệ tử vong cao và gánh nặng kinh tế cao và là một trong những căn bệnh lớn đe dọa sức khỏe của người dân nước ta.
Đột quỵ vẫn là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh tật và tử vong trên toàn thế giới. Sự ra đời của điều trị nội mạch đã cách mạng hóa việc điều trị và kết quả của đột quỵ cấp tính. Nhiều thử nghiệm ngẫu nhiên đã xác nhận tác dụng có lợi của phẫu thuật lấy huyết khối nội mạch đối với đột quỵ do tắc mạch lớn và biến nó thành phương pháp điều trị chính.
Trong một thời gian ngắn kể từ khi phương pháp lấy huyết khối cơ học được cung cấp để điều trị đột quỵ, các thiết bị lấy huyết khối nội mạch đã phát triển đáng kể. Phẫu thuật lấy huyết khối trong stent (stent lấy lại) đã trở thành thiết bị chính trong điều trị đột quỵ của các bác sĩ can thiệp thần kinh trên toàn thế giới.
Cấu trúc và thành phần
Stent lấy lại huyết khối nội sọ là một thiết bị dùng để điều trị bệnh mạch máu não, chủ yếu để điều trị tắc mạch máu não. Đặc điểm chính của nó là có thể được cấy ghép thông qua phẫu thuật can thiệp nội mạch, tránh chấn thương của phẫu thuật cắt sọ truyền thống, giảm rủi ro phẫu thuật và thời gian phục hồi. Stent lấy huyết khối nội sọ thường được làm bằng lưới kim loại, có tính linh hoạt và đàn hồi tốt và có thể thích ứng với các mạch máu có hình dạng và kích cỡ khác nhau. Thành phần của nó chủ yếu bao gồm thân stent và dây dẫn hướng. Thân thu hồi stent được sử dụng để chặn mạch máu của vật thuyên tắc và dây dẫn hướng được sử dụng để dẫn stent vào mạch máu.
Theo các thiết kế và vật liệu khác nhau, stent lấy lại huyết khối nội sọ có thể được chia thành nhiều loại khác nhau. Các loại phổ biến bao gồm stent có thể tháo rời và stent không thể tháo rời. Stent tháo lắp có thể điều chỉnh và tháo ra sau khi cấy ghép, phù hợp với các tình huống cần phẫu thuật nhiều lần. Stent không thể tháo rời là loại cấy ghép một lần và phù hợp cho các tình huống tắc mạch đơn giản hơn.
Tóm lại, stent lấy huyết khối nội sọ là một thiết bị phẫu thuật thần kinh và tim mạch dùng để điều trị thuyên tắc mạch máu não. Đặc điểm của nó là được cấy ghép thông qua phẫu thuật can thiệp nội mạch, giúp giảm rủi ro phẫu thuật và thời gian hồi phục. Theo thiết kế và vật liệu khác nhau, stent lấy huyết khối nội sọ có thể được chia thành hai loại: có thể tháo rời và không thể tháo rời.
Sự ra đời và phát triển của thiết bị lấy huyết khối trong stent
Thuật ngữ Stent Retriever là một bản tóm tắt rất thích hợp về thiết bị can thiệp thần kinh mang tính thời đại, thiết bị cắt bỏ huyết khối trong stent. Thuật ngữ stent có nguồn gốc từ nha sĩ người Anh Charles Thomas Stent (1807-1885). Năm 1916, bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình người Hà Lan Johannes Fredericus Esser (1877-1946) đã sử dụng vật liệu do Stent phát minh khi thực hiện phẫu thuật tái tạo khuôn mặt cho binh lính trong Thế chiến thứ nhất. Trong tiếng Trung, từ Stent được dịch là stent. Từ thường được sử dụng trong X quang can thiệp là đặt stent, có nghĩa là đặt ống đỡ động mạch vào. Người đầu tiên sử dụng stent trong mạch máu để hỗ trợ mạch máu có thể là nhóm của Julio Palmaz, bác sĩ X quang người Argentina ở Mỹ.
Thiết bị lấy huyết khối mạch máu não ra đời vào mùa thu năm 1995. Tiến sĩ Pierre Gobin và JP Wensel, các học giả từ UCLA, đã sử dụng urokinase để làm tan mạch máu ở bệnh nhân đột quỵ sớm và huyết khối động mạch não giữa nhưng mạch máu không thông được. Thất vọng, hai học giả đã cố gắng phát triển một thiết bị để loại bỏ cục máu đông và giảm nguy cơ chảy máu. Một thiết bị dạng xoắn ốc ban đầu được thiết kế và làm bằng hợp kim bộ nhớ niken-titan (Nitinol). Sau khi cải tiến và cải tiến liên tục, các thử nghiệm lâm sàng đã được triển khai vào tháng 5 năm 2001 sau hai năm. Hai bệnh nhân đột quỵ đầu tiên sử dụng stent để đạt được tái thông TIMI độ 3. Mặc dù thiết bị cắt bỏ huyết khối không thu được bằng chứng cao cấp về hiệu quả lâm sàng nhưng nó đã truyền cảm hứng cho các nhà nghiên cứu sau này tin tưởng tiến hành nghiên cứu sâu hơn. Với sự cải tiến liên tục về trình độ nghiên cứu và phát triển của stent hợp kim niken-titan và sự mở rộng liên tục của các lĩnh vực ứng dụng, "Stent Retriever" đã vô tình bước vào giai đoạn điều trị đột quỵ.
Nguyên tắc cơ bản của lấy huyết khối trong stent
Nguyên lý của phương pháp lấy huyết khối bằng stent hiện đại là dưới sự hướng dẫn của công nghệ hình ảnh, bác sĩ sẽ luồn dây dẫn qua huyết khối, chèn một ống thông siêu nhỏ, đưa ống lấy stent lấy huyết khối vào, sau đó rút ống thông ra. Stent hợp kim ghi nhớ sẽ tự động nhả ra và mở ra, các gân stent (Strut) sẽ được kết hợp với huyết khối và huyết khối sẽ được nhúng vào cấu trúc lưới của stent. Huyết khối và stent được đưa ra khỏi cơ thể cùng nhau và quá trình loại bỏ huyết khối được hoàn thành.